Paricutin Dağı

Dağlar bilimsel literatürde orojenez olarak adlandırılan ve geçmişten günümüze yeryüzünü şekillendiren büyük ölçekli oluşumlardır. Dağlar; esasen yeryüzünü oluşturan levhaların birbirine yaklaşma, uzaklaşma gibi hareketleri sırasında yeryüzü parçalarının birbiri ile teması ile; ya da yerin katmanlarından biri olan mantoyu oluşturan magmanın yeryüzüne çıkıp, birikip ve soğuyup üst üste yığılmalarıyla oluşurlar. Dağlar kütlesel olarak büyük olmaları ve geniş alanları kaplamalarının yanında, oluşumları da uzun yıllar sürer. Öyle ki dağ oluşumlarının da incelemesini içeren jeolojide zaman ölçütü olarak milyon yıl’ın esas alınması bu durumu açıklamaya yardımcı olur. Bizim gözümüzle bakarsak, insanoğlunun bir dağın oluşumu, yükselmesini gözlemlemesi yaşanabilecek bir şey değildir. Bugün seyrettiğimiz heybetli dağlar bizden çok uzun zaman önce – elbette ölçüt milyon yıl ölçütündedir- oluşmuşlardır. Dolayısıyla insanoğlu için bir dağın yükselmesine görmek pek de düşünülebilecek bir ihtimal değildir. Fakat 1943’de Meksika’da insanoğlu volkanik bir dağın oluşumuna tanıklık etti. Ve bu dağ sonraki dokuz yılda 400 metreyi geçen bir yüksekliğe erişti.

Paricutin volkanı ismini, dağın yakınında yer alan Paricutin köyünden alır. Dağ, ülkenin merkezindeki Michoacan eyaletinin Uruapan şehrinde yer alır. Parícutin Meksika’nın batı merkezinin birçoğunu kaplayan Guanajuato volkanik alanının bir parçasıdır ve bu alan Paricutin’le birlikte diğer birçok volkana ev sahipliği yapmaktadır.

Paricutin Dağı Doğuyor

Paricutin volkanının ortaya çıkışı ilginç bir hikayedir. Asıl patlamadan yani dağın yavaş yavaş belirlemeye başlamasından üç hafta önce dağın yükselmeye başladığı alanda ve etraftaki yerleşmelerde yaşayan köylüler, bulutsuz gökyüzünde gök gürlemeleri duydular, fakat aslında bunlar derinlerde meydana gelen depremlerin sesiydi. 20 Şubat 1943’de çiftçi Dionisio Pulido’nun mısır yetiştirdiği tarlası çatlamaya başladı. O ve karısı ilk kül ve taş patlamasına tanık oldular, fakat canlarını kurtarabildiler. Olaya ilk gün tanık olanlardan bir diğer çiftçi Celedonio Gutierrez ise yaşadıklarını şöyle aktarmış

ilk başlarda deniz kabarması gibi sesler duyduk; ateş kırmızısı gibi alevler gökyüzüne yükseldi ve karanlıkla gökyüzü yer değiştirdi.

Paricutin

1943 Patlamasından Bir Kare

Volkanik dağ 1 hafta içerisinde 5 kat uzunluğuna ulaştı ve bir ay içerisinde artık uzaklardan da görülebiliyordu. Yakınındaki Parícutin ve San Juan Parangaricutiro köyleri lav ve küllerle tamamen kaplandı ve bu yüzden de köy sakinleri yakınlardaki boş arazilere taşındılar. Aşağı yukarı bir yıl sonra, volkan 336 metrelik bir uzunluğa ulaşmıştı. Sonraki 8 yıl boyunca volkan patlamaya devam etti, ama bunlar o kadar sessiz patlamalardı ki alanın sadece 25 kilometre karesine etki edebiliyordu. 1952 yılında, püskürtmeler sona ermiş ve volkan 424 metrelik bir uzunluğa ulaşarak sessizliğe bürünmüştür. O günden itibaren volkan sessiz kalmıştır.

Günümüzde Paricutin Dünyanın Yedi Doğal Harikası arasında yer alır.1

Paricutin_30_612

1943 patlamasından bir kare…

Paricutín_volcano

Günümüzde Paricutin..

Yazar Hakkında

Ahmet Suat

Ahmet Suat

Mesleki olarak coğrafya bilimi ile uğraşmaktayım. Ve bunun yanında her zaman meraklısı olduğum genel kültür ile ilgili ufak şeyler karalamaktayım....

Yorumlar

Yorum Yaz