Boğaz köprülerinden geçtiğimizde “Asya’ya hoşgeldiniz” ya da “Avrupa’ya hoşgeldiniz” yazıları bizleri ilk geçişlerde bunu tecrübe edenler olarak farklı ve ayrıcalıklı hissettirir; daha sonraları ise bu durum sürekli bir hal aldığında monoton bir tabela yazısından başka bir şey gözükmez. Ve elbette kime sorsak ya da sormayıpta kendi kendimize düşünsek Asya ve Avrupa tabelaları yazan başka bir yer aklımıza gelmez. Çünkü Asya ve Avrupa tabelaları demek, iki kıtanın köprüsü demektir biz demektir Türkiye demektir.

Kıta tanımına baktığımızda daha doğrusu bir kara parçasının kıta kabul edilme şartlarına baktığımızda “dört tarafı denizlerle çevrili kara parçası” ibaresini görürüz. Avrupa kıtası dışında diğer altı kıta bu hususu sağlarken Avrupa’nın doğu ve güneydoğu kısımları bu tanıma uymamaktadır. Çünkü coğrafik ve yeryüzü şekilleri açısından baktığımızda Avrupa kıtasının (?) Asya kıtasının batısında uzanan bir yarımada olduğu açıktır. Bizce Avrupa kültürel açıdan yani insan yaşamı, ekomomik faaliyetler, tarih, ırk gibi faktörler açısından Asya’dan ayrı tutularak bir kıta olarak kabul edilebilir; yoksa coğrafi şartlar bakımından kıta olmadığı aşikardır. Ancak günümüzde Avrupa bir kıta olarak kabul edilmekte ve bizde yazıda bu şekilde ele alacağız.

Avrupanın doğu sınırlarını Ural Dağları çizmektedir. Bu dağların bittiği noktadan itibaren ise dağın eteklerinden doğan Ural ya da Yayık nehri güneye doğru Ural dağlarının bıraktığı yolu devam ederek Hazar Denizi’ne delta yaparak dökülmektedir. İşte Ural Dağları ve Ural Nehri Avrupa’nın doğu sınırını oluşturmaktadır.

Ural_river

Ural Dağları ve Ural Nehri

Atırav şehri Kazakistan’ın batıdaki eyaletlerinden biri olan Atırav eyaletinin başkentidir. Rusların verdiği Guriev ismiyle de bilinir. Bir liman şehri olup halkının %80’ni Kazaklardan geri kalan ise Ruslar ve diğerlerinden oluşmaktadır. Şehir Ural nehrinin her iki yakasında kurulmuştur ve hem Asya hem de Avrupa üzerinde yer almaktadır. Atırav şehri; şehrin içinden geçen ve Asya-Avrupa sınırı olarak kabul edilen Ural Nehri ile ülkemizde İstanbul’un gördüğü rolü görmektedir. Ayrıca nehir üzerindeki köprülerde bizdeki gibi Asya ve Avrupa tabelaları yer almaktadır.

Ekran Alıntısı

Atırav (Atyrau) şehri

Kazahstan6

Atırav şehrinden genel bir görünüm

800px-Atyrau_bridge

Ural nehri üzerindeki iki kıtayı birbirine bağlayan birçok köprüden biri.

Ural_River_Atyrau

Asya ve Avrupa

Bu arada ufak bir dipnot vermeden de geçmeyelim. Malum futbolla ilgilenen herkesin az çok bildiği şekilde Kazakistan Avrupa Şampiyonası ve Dünya Kupası eleme maçlarını Avrupa grubunda oynamaktadır. Bunun sebebi de yine ülkenin bir kısmının – bizim gibi- Avrupa toprakları içerisinde kalmasıdır.

Yazar Hakkında

Ahmet Suat

Ahmet Suat

Mesleki olarak coğrafya bilimi ile uğraşmaktayım. Ve bunun yanında her zaman meraklısı olduğum genel kültür ile ilgili ufak şeyler karalamaktayım....

Yorumlar

Yorum Yaz